Szlif progów czy wymiana? Jak wybrać i ile to kosztuje

Progi to element eksploatacyjny — jak klocki hamulcowe. Stalowa struna dzień po dniu pracuje w miękkim drucie progowym i po latach zostawia w nim wgłębienia. Pytanie nie brzmi „czy”, tylko „kiedy” — i przede wszystkim: czy wystarczy szlif, czy czas na wymianę?

Uczciwa odpowiedź istnieje, bo da się ją zmierzyć. Poniżej dokładnie to, co sam sprawdzam przy stole serwisowym.

Objawy zużytych progów

• brzęczenie i „martwe” punkty w konkretnych miejscach gryfu, mimo że krzywizna i akcja są ustawione poprawnie,
• fałszowanie przy podciągnięciach — struna „gubi” dźwięk w wytartym rowku,
• wgłębienia widoczne pod światło, najczęściej pod strunami wiolinowymi w pierwszych pięciu progach i w rejonach ulubionych zagrywek,
• chropowate bendy — struna szoruje zamiast się ślizgać,
• dźwięk gaśnie szybciej niż kiedyś w wysokich pozycjach.

Ważne: brzęczenie ma też inne przyczyny (krzywizna gryfu, za niska akcja, praca drewna) — dlatego diagnozę zaczyna się od regulacji, nie od pilnika. Jeśli objawy występują punktowo, w konkretnych progach — to niemal na pewno progi.

Jak sam ocenić zużycie w 2 minuty

1. Pod światło: przechyl gitarę pod lampą — wgłębienia i spłaszczenia koron zobaczysz od razu.
2. Test paznokcia: przejedź paznokciem wzdłuż korony proga — zahaczenia czujesz wyraźniej, niż widzisz.
3. Rocker-test: połóż krótką prostą krawędź (np. kartę) na trzech sąsiednich progach i spróbuj ją zakołysać — kołysanie = nierówność.
4. Bend-test: podciągnij strunę na podejrzanym progu — jeśli dźwięk się „dławi”, prog stracił koronę.

To wystarczy do wstępnej diagnozy. Decyzję szlif/wymiana podejmuje się po zmierzeniu wysokości koron — i tu zaczyna się warsztat.

Kiedy wystarczy szlif

Szlif (poziomowanie + koronowanie + polerka) rozwiązuje sprawę, gdy:

• wgłębienia są płytsze niż zapas wysokości proga,
• problemem są nierówności (pojedyncze wystające progi, fabryczne niedoróbki, prog podniesiony po przesuszeniu),
• progi są matowe i chropowate — sama polerka potrafi odmienić czucie gry.

Po szlifie progi są wyrównane co do setnych milimetra, na nowo zaokrąglone (koronowanie — kluczowe dla intonacji, bo punkt styku struny musi być na szczycie łuku) i wypolerowane na lustro. Szlif to pełnoprawna naprawa, nie „proteza” — wbrew temu, co sugerują warsztaty żyjące z refretów. Dobrze wykonany, potrafi służyć latami.

W cenę szlifu u mnie (549 zł) wchodzi setup i konserwacja instrumentu — bo po zmianie geometrii progów gitarę i tak trzeba ustawić od nowa.

Kiedy konieczna jest wymiana

Refret staje się jedyną uczciwą opcją, gdy:

• wgłębienia sięgają głębiej niż zapas korony — po zeszlifowaniu progi byłyby za niskie do wygodnej gry,
• progi były już szlifowane raz lub dwa i zapas się skończył,
• progi ruszają się w rowkach lub unoszą na końcach,
• przy okazji chcesz zmienić specyfikację: wyższe/szersze progi, przejście na stal nierdzewną.

Wymiana progów u mnie to 799 zł — nowe progi wedle specyfikacji, z setupem premium w cenie. Dla porównania: ceny refretu w Polsce zaczynają się od ok. 700 zł i przekraczają 1600 zł (szlif: ok. 350–1100 zł). Nie jestem najtańszy ani najdroższy — jestem od tego, żeby robota była zrobiona raz a dobrze.

Nikiel czy stal nierdzewna?

• Nikiel-srebro (standard): klasyczne czucie i brzmienie, łatwiejsza obróbka, po latach naturalnie się wyciera. Najlepszy stosunek ceny do efektu dla większości grających.
• Stal nierdzewna: praktycznie nieścieralna, szklisty poślizg przy bendach; nieco jaśniejszy atak (jedni to słyszą, inni nie) i wyższy koszt roboty. Ma sens przy intensywnym graniu, agresywnym vibrato i jeśli nie chcesz wracać do tematu progów nigdy więcej.

Bez ideologii: dobierzemy do Twojego grania, nie do mody.

Drzewko decyzyjne w skrócie

1. Brzęczy wszędzie po równo? → najpierw regulacja, nie progi.
2. Brzęczy/fałszuje punktowo + widać wgłębienia? → progi.
3. Wgłębienia płytkie, progi wysokie, pierwsze zużycie? → szlif (549 zł).
4. Głębokie doły, drugi/trzeci raz, progi luźne, chcesz stal? → wymiana (799 zł).
5. Nie wiesz, ile zapasu zostało? → przegląd (30 zł, przy serwisie w cenie) — zmierzę i pokażę.

Najszybsza droga do rzetelnej wyceny: wyślij mi zdjęcie progów pod światło na WhatsApp (+48 518 510 536) — wstępnie ocenię, czy to szlif, czy refret, zanim przyjedziesz.

Przy okazji szlifu warto rozważyć głębokie czyszczenie podstrunnicy (59 zł) — gryf wraca jak nowy za jednym demontażem strun. A jeśli problemem jest strój, nie progi — zajrzyj do poradnika „Gitara nie stroi?”.